پروکاریوت

در زیستشناسی به جانداری که یاختههای آن هستهٔ واقعی و غشای هسته ندارد پروکاریوت (نام علمی: prokaryota) یا پیشهستهای گفته میشود. فرمانروی جاندارانی که یاختههای آنها هستهٔ واقعی و غشای هسته ندارد پیشهستهایها Prokaryotae نامیده میشوند. وضعیتی در یاختهها که در آن مواد هستهای بهوسیلهٔ غشایی مشخص از سایر محتویات یاخته جدا نمیشود پیشهستگی prokaryosis نام دارد. پروکاریوتها اغلب به دو گروه عمده باکتریها و باستانیان تقسیم میشوند.

پروکاریوتها موجودات زنده تکسلولی هستند و هسته karyon مشخص و یا هر اندامک غشادار دیگر ندارند. جاندارانی که سلولهای آنها دارای هسته مشخص میباشد هوهستهای eukaryote نامیده میشوند. بیشتر باکتریها جاندارانی تک سلولی هستند ولی برخی از آنها مثل میکسوباکتریها در چرخه زندگی خود مرحلهٔ پرسلولی هم دارند. برخی دیگر هم مثل سیانوباکتریها تشکیل کلنی میدهند. واژهٔ پروکاریوت از دو واژهٔ یونانی پرو به معنی پیش و کاریون به معنی هسته به وجود آمده است که فقدان هسته در این گونه سلولها را بیان میکند. سلولهای پروکاریوتی فاقد هسته، میتوکندری یا هر اندامک غشا دار دیگر هستند و تمام اجزای آنها از جمله آنزیمها و ریبوزومها و ماده ژنتیک و... در تماس مستقیم با مایع سیتوپلاسم قرار دارند.

پروکاریوت Prokaryote موجوداتی هستند که اغلب تک سلولی اند ،اما برخی دیگر قادر به تشکیل کلُنی اند.، در آنها هسته ی سازمان یافته وجود ندارد (فاقد غشای احاطه کننده ی هسته هستند) و اطلاعات ژنتیکی آنها در سیتوپلاسم قرار دارد.

پروکاریوت معمولا در اندازه کوچک قرار دارند، در نتیجه، مساحت سطح سلول نسبت به حجم آن بزرگ می باشد و به این وسیله با محیط بیرون بیشتر در ارتباط هستند و همچنین سرعت سوخت و ساز آنها بالا می باشد. آنها به طور کلی تولید مثل غیر جنسیدارند و به وسیله ی تقسیم دوتایی و یا جوانه زدن تولید مثل می کنند. پروکاریوتها متعلق به قلمرو مونرا (Monera) می باشند.